Egzekucja prowadzona przez komornika może stanowić znaczące obciążenie dla osób pobierających emeryturę, których dochody i tak często są ograniczone. Wielu emerytur i rencistów nawet nie ma pojęcia, jaką kwotę z ich świadczeń może pobrać komornik. To oczywiście kłopotliwa sytuacja, w szczególności w kontekście planowania domowego budżetu. Jaka część świadczenia może zostać zajęta? Jakie obowiązują limity potrąceń oraz jakie uprawnienia przysługują emerytom w toku takiego postępowania?

Egzekucja komornicza z emerytury w 2025 – jakie obowiązują zasady?

Pytanie o zakres potrąceń z emerytury w ramach postępowania egzekucyjnego sprowadza się do zasad określonych w przepisach prawa. Komornik nie ma swobody w podejmowanych działaniach, gdyż ich przebieg wyznaczają regulacje ustawowe. W przypadku egzekucji należności wynikających z prawa cywilnego podstawowe znaczenie mają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Zgodnie z art. 758 tego aktu prawnego prowadzenie spraw egzekucyjnych należy do sądów rejonowych oraz działających przy nich komorników. Same czynności egzekucyjne wykonują komornicy, z wyjątkiem sytuacji, w których zostały one zastrzeżone dla sądów. Oznacza to, że to komornicy odpowiadają za bieżące prowadzenie postępowania, natomiast sądy sprawują nad nim nadzór.

W sytuacji, gdy działania komornika wykraczają poza przyznane uprawnienia, istnieje możliwość złożenia skargi na jego czynności lub skorzystania z innych przewidzianych form ochrony. Trzeba przy tym pamiętać, że procedura egzekucyjna nie opiera się wyłącznie na Kodeksie postępowania cywilnego, lecz także na innych regulacjach.

Egzekucja z emerytury jest dopuszczalna i może być prowadzona nawet przez wiele lat, jeśli zaległości są znaczne. Nie oznacza to jednak, że świadczenie emerytalne podlega zajęciu w całości, ponieważ przepisy przewidują granice, których przekroczyć nie wolno.

Ile komornik może zabrać z emerytury?

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przewiduje ograniczenia dotyczące egzekucji z emerytury, aby zagwarantować osobie zadłużonej minimalne środki niezbędne do utrzymania. Wysokość kwoty wolnej od potrąceń jest uzależniona od aktualnych regulacji i zmienia się corocznie w związku z waloryzacją świadczeń.

W przypadku zobowiązań innych niż alimentacyjne, takich jak kredyty czy pożyczki, możliwe jest zajęcie do jednej czwartej emerytury, co oznacza, że dłużnikowi pozostaje co najmniej trzy czwarte miesięcznego świadczenia. Gdy egzekucja dotyczy zaległości alimentacyjnych, potrącenie może sięgnąć aż 60% emerytury, pozostawiając do dyspozycji jedynie 40% dochodu.

Dla zobrazowania można wskazać, że przy świadczeniu w wysokości 3 000 zł brutto miesięcznie i zadłużeniu innym niż alimentacyjne, w 2025 roku komornik ma prawo potrącić 750 zł, a więc pozostawić osobie zadłużonej 2 250 zł brutto na pokrycie bieżących potrzeb.

Jaka jest kwota wolna od zajęcia komorniczego z emerytury w 2025?

Od 1 marca 2025 roku emerytury i renty zostały podwyższone o 5,5%, zgodnie z informacją przekazaną przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Podwyżka ta obejmie również kwotę wolną od egzekucji, która pozostaje chroniona przed zajęciem. Do momentu waloryzacji wysokość tej kwoty wynosiła 1261,64 zł, natomiast po marcowej podwyżce wzrosła ona do około 1369,51 zł. Oznacza to, że środki w tej wysokości nie mogą zostać zajęte, co gwarantuje osobom pobierającym świadczenia minimalne zabezpieczenie finansowe na pokrycie podstawowych potrzeb.

Jakie świadczenia nie są objęte zajęciem komorniczym?

Należy pamiętać, że nie wszystkie świadczenia emerytalne mogą zostać objęte egzekucją. Dodatkowe wypłaty takie jak trzynasta i czternasta emerytura są całkowicie chronione, co oznacza, że wypłacane są w pełnej wysokości bez możliwości ich zajęcia. Ochroną objęte są również dodatki pielęgnacyjne, świadczenia dla sierot zupełnych oraz dla weteranów poszkodowanych. Podobne zasady dotyczą zasiłków przyznawanych w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, a także dodatków rodzinnych, energetycznych czy mieszkaniowych, które mają zapewniać podstawowe warunki bytowe. Takie rozwiązania zostały wprowadzone, aby osoby starsze znajdujące się w trudnej sytuacji nie zostały całkowicie pozbawione środków niezbędnych do życia.

Jak wygląda procedura zajęcia emerytury przez komornika sądowego?

Aby możliwe było zajęcie komornicze emerytury w ramach postępowania egzekucyjnego, konieczne jest wcześniejsze uzyskanie tytułu wykonawczego, takiego jak wyrok sądowy czy nakaz zapłaty. Na tej podstawie składany jest wniosek o wszczęcie egzekucji wobec osoby zadłużonej. Komornik kieruje następnie zawiadomienie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który ma obowiązek dokonywać potrąceń w ustalonej wysokości i przekazywać je na rachunek organu prowadzącego egzekucję. Równocześnie do osoby zadłużonej trafia informacja o rozpoczęciu postępowania oraz wskazanie wysokości kwoty, jaka zostaje zajęta z przysługującego jej świadczenia.

Czy emeryt może uchronić się przed nadmiernym zajęciem komorniczym emerytury?

Aby świadczenie emerytalne nie zostało nadmiernie obciążone egzekucją, konieczna jest znajomość przepisów regulujących dopuszczalne potrącenia. W sytuacji, gdy zajęta zostaje kwota przekraczająca ustawowe limity lub gdy egzekucja obejmuje świadczenia wyłączone spod zajęcia, możliwa jest do złożenia skarga na czynności komornika do sądu albo do właściwej izby komorniczej. Ważne jest także kontrolowanie stanu zadłużenia i unikanie sytuacji, które mogłyby doprowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Emerytury podlegają corocznej waloryzacji, co powoduje zmianę kwoty wolnej od potrąceń. Należy przy tym pamiętać, że niektóre świadczenia są całkowicie wyłączone spod egzekucji ze względu na ich charakter i przeznaczenie. Przepisy w tym zakresie mają na celu zapewnienie minimalnych środków potrzebnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb osób, które znalazły się w trudnej sytuacji finansowej.