Zajęcie rachunku bankowego stanowi jedną z najczęściej stosowanych form egzekucji należności. W wyniku podjęcia takiego działania instytucja bankowa ma obowiązek zablokowania środków znajdujących się na koncie osoby zadłużonej oraz przekazania ich komornikowi w celu pokrycia długu. Jak w praktyce przebiega taki proces i jakie kroki można podjąć, aby doprowadzić do odblokowania rachunku po dokonaniu zajęcia?
Czym jest zajęcie komornicze rachunku bankowego?
Zajęcie rachunku bankowego w ramach egzekucji komorniczej następuje w sytuacji, gdy dłużnik nie reguluje swoich zobowiązań finansowych. Polega ono na zablokowaniu środków znajdujących się na koncie oraz przekazywaniu kolejnych wpływów do momentu całkowitej spłaty zadłużenia. Działanie to możliwe jest jedynie na podstawie tytułu wykonawczego, czyli prawomocnego orzeczenia sądu lub nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności.
Po otrzymaniu odpowiednich dokumentów komornik uzyskuje prawo do zajęcia rachunku, a bank, w którym prowadzony jest rachunek dłużnika, ma obowiązek niezwłocznego zablokowania środków i przekazania ich organowi egzekucyjnemu. Egzekucja obejmuje zarówno środki już zgromadzone, jak i przyszłe wpływy. Dłużnikowi przysługuje jednak prawo do zachowania kwoty wolnej od zajęcia, której wysokość zależy od obowiązującej płacy minimalnej.
Jeśli rachunek ma charakter wspólny, środki na nim zgromadzone mogą zostać zajęte, o ile między współposiadaczami nie obowiązuje rozdzielność majątkowa. Postępowanie egzekucyjne może dotyczyć także drobnych należności, które z czasem powiększają się o odsetki i koszty związane z prowadzeniem egzekucji.
Przeczytaj także: Jak wybrać dobrego komornika?
Czy komornik zawsze informuje o zajęciu rachunku bankowego?
Często zdarza się, że informacja o zajęciu rachunku bankowego dociera do dłużnika dopiero wtedy, gdy próbuje on wypłacić pieniądze z już zablokowanego konta. W takich przypadkach pojawia się wątpliwość, czy komornik ma prawo dokonać zajęcia bez wcześniejszego powiadomienia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami organ egzekucyjny ma obowiązek poinformowania dłużnika o dokonanym zajęciu, wysyłając stosowne zawiadomienie pocztą tradycyjną na wskazany adres.
W praktyce jednak pismo to trafia do dłużnika z opóźnieniem, ponieważ zawiadomienie o zajęciu przekazywane jest bankowi drogą elektroniczną, co pozwala na natychmiastową blokadę rachunku. Z tego powodu często dochodzi do sytuacji, w której konto zostaje zablokowane jeszcze przed otrzymaniem listu od komornika.
Należy przy tym pamiętać, że po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu bank ma obowiązek wstrzymać przekazanie środków przez okres siedmiu dni. W tym czasie dłużnik może podjąć działania prawne, takie jak złożenie powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Wyjątek stanowią zobowiązania alimentacyjne, w przypadku których przekazanie środków następuje natychmiastowo, bez oczekiwania na upływ tego terminu.
Skąd komornik ma informacje, gdzie dłużnik ma konto bankowe?
Aby możliwe było zajęcie rachunku bankowego, niezbędne jest wcześniejsze ustalenie przez komornika, w jakim banku dłużnik posiada konto. W tym celu organ egzekucyjny może skorzystać z różnych źródeł informacji. Dane dotyczące numeru rachunku często przekazywane są przez wierzyciela, jednak w razie ich braku komornik ma prawo samodzielnie uzyskać potrzebne informacje, wysyłając zapytanie do banków lub korzystając z elektronicznego systemu Ognivo.
System ten umożliwia szybkie i skuteczne ustalenie, w których instytucjach finansowych prowadzone są rachunki dłużnika, ponieważ uczestniczą w nim wszystkie banki oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe działające w Polsce. Po uzyskaniu niezbędnych danych komornik kieruje do banku zawiadomienie o zablokowaniu konta bankowego.
Jeśli w zawiadomieniu wskazany zostanie konkretny numer konta, blokada obejmuje wyłącznie ten rachunek. W przypadku braku takiego oznaczenia bank ma obowiązek zablokować wszystkie prowadzone dla dłużnika rachunki do wysokości kwoty zadłużenia. Może to dotyczyć zarówno kont osobistych, jak i walutowych, oszczędnościowych czy lokat terminowych.
Jak postąpić w przypadku zajęcia komorniczego na rachunku bankowym?
Zajęcie rachunku bankowego przez komornika wiąże się z poważnymi trudnościami dla osoby zadłużonej. Najbardziej dotkliwym skutkiem takiego działania jest zablokowanie środków pieniężnych, co w praktyce często uniemożliwia dokonywanie codziennych płatności. Kwota, która pozostaje do dyspozycji po zastosowaniu przepisów o kwocie wolnej od zajęcia, nierzadko okazuje się zbyt niska, aby pokryć podstawowe koszty utrzymania, regulować raty kredytów czy opłacać bieżące rachunki.
Próba rozłożenia zadłużenia na raty
Nie zawsze istnieje możliwość szybkiego uregulowania zaległości. W takiej sytuacji wskazane jest nawiązanie kontaktu z kancelarią komorniczą lub z wierzycielem w celu podjęcia rozmów dotyczących warunków spłaty zadłużenia, w tym ewentualnego rozłożenia zobowiązania na raty lub częściowego umorzenia długu. Zawarcie porozumienia z wierzycielem powinno zostać potwierdzone w formie pisemnej. Po jego podpisaniu należy zwrócić się do wierzyciela z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz o zniesienie blokady rachunku bankowego.
Spłata zadłużenia
Najskuteczniejszym sposobem rozwiązania problemu zajętego rachunku bankowego jest możliwie szybkie uregulowanie zadłużenia. Wraz z upływem czasu spłaty naliczane są odsetki oraz dodatkowe koszty egzekucyjne, dlatego wskazane jest ich ograniczenie poprzez niezwłoczne uiszczenie należności. Spłatę zobowiązania można przeprowadzić samodzielnie, dokonując wpłaty bezpośrednio na rachunek komornika lub wierzyciela. Istnieje także możliwość złożenia w banku pisemnego wniosku o realizację zajęcia w granicach kwoty wolnej oraz z uwzględnieniem środków, które zgodnie z przepisami nie podlegają egzekucji.
Po dokonaniu spłaty niezbędne jest dopilnowanie, aby do banku wpłynęła informacja o zakończeniu postępowania i uchyleniu zajęcia. W przeciwnym razie rachunek pozostanie zablokowany do momentu otrzymania stosownego zawiadomienia.
Próba ograniczenia egzekucji komorniczej z rachunku bankowego
Może wystąpić sytuacja, w której wierzyciel wskaże kilka sposobów prowadzenia egzekucji, co skutkuje równoczesnym zajęciem wynagrodzenia za pracę oraz rachunku bankowego. W takim przypadku na konto osobiste wpływają środki już pomniejszone o potrącenia komornicze, a gdy przekroczą one kwotę wolną, bank przekazuje nadwyżkę do organu egzekucyjnego. W takiej sytuacji należy podjąć działania mające na celu ograniczenie zajęcia rachunku bankowego w zakresie wpływów pochodzących z wynagrodzenia lub innych dochodów, z których prowadzona jest egzekucja.
Zajęcie konta bankowego a otwarcie nowego rachunku
Założenie nowego rachunku bankowego w innym banku może wydawać się skutecznym sposobem na uniknięcie zajęcia przez komornika, jednak rozwiązanie to przynosi efekty jedynie na krótki czas. Jeżeli zablokowany rachunek nie umożliwi pełnego zaspokojenia roszczeń wierzyciela, komornik może ponownie poszukać kont dłużnika za pośrednictwem systemu Ognivo. W chwili uzyskania informacji o nowym rachunku jego zajęcie następuje automatycznie. Trudno określić, po jakim czasie to nastąpi. Może to być zarówno kilka tygodni, jak i kilka miesięcy.
Należy również pamiętać, że w celu odzyskania należności komornik ma możliwość zastosowania innych form egzekucji, takich jak zajęcie wynagrodzenia bezpośrednio u pracodawcy czy przejęcie składników majątku. W takim przypadku nowy rachunek nie stanowi rozwiązania problemu, a jedynie może wydłużyć całe postępowanie. Trudności finansowe mogą przydarzyć się każdemu, jednak nawet w sytuacji zajęcia rachunku bankowego to zachowanie spokoju i podjęcie odpowiednich kroków pozwala na stopniowe uporanie się z problemem.
Czy można wypłacić pieniądze z zajętego konta przez komornika sądowego?
Zajęcie rachunku bankowego przez komornika skutkuje jego zablokowaniem, co uniemożliwia swobodne dysponowanie znajdującymi się na nim środkami. Ograniczenie to obejmuje również pieniądze mieszczące się w granicach kwoty wolnej od zajęcia, które nie mogą zostać wykorzystane do wykonywania przelewów ani płatności kartą. W większości przypadków bank dopuszcza jedynie możliwość wypłaty tych środków w formie gotówkowej.
Aby uzyskać dostęp do pieniędzy znajdujących się na zajętym rachunku, należy w pierwszej kolejności skontaktować się z bankiem w celu ustalenia wysokości kwoty zajętej oraz dostępnej kwoty wolnej. Warto również uzyskać informację o sposobie wypłaty środków, gdyż w niektórych instytucjach możliwe jest dokonanie tego w bankomacie, natomiast w innych wymagane jest osobiste stawiennictwo w oddziale banku.