Egzekucja ruchomości jest jednym z częściej stosowanych sposobów dochodzenia należności, ponieważ pozwala stosunkowo szybko uzyskać środki na pokrycie długu. Polega na zajęciu przedmiotów należących do dłużnika i ich późniejszym sprzedaniu, aby uzyskana kwota mogła zostać przekazana wierzycielowi. Na czym ona dokładnie polega?

Na czym polega egzekucja komornicza z ruchomości?

Egzekucja ruchomości budzi często negatywne skojarzenia, ponieważ wiąże się z przejmowaniem przedmiotów znajdujących się w miejscu zamieszkania osoby zadłużonej. W jej ramach mogą zostać zajęte zarówno rzeczy o wysokiej wartości, jak i wyposażenie gospodarstwa domowego, z pominięciem tych elementów, które są niezbędne do codziennego funkcjonowania dłużnika i jego rodziny.

Wyjątkiem są sytuacje, w których sprzęty domowe mają wartość znacznie przewyższającą przeciętny koszt nowych urządzeń. Wówczas również mogą zostać objęte zajęciem. Oznacza to, że podstawowe urządzenia kuchenne są wyłączone z egzekucji, natomiast droższe sprzęty, takie jak wielofunkcyjne roboty czy specjalistyczne urządzenia, mogą zostać przeznaczone na sprzedaż, aby pokryć zadłużenie. Po zajęciu przewidzianych prawem ruchomości trafiają one na licytację, z której wpływy przekazywane są wierzycielowi.

Czynności związane z egzekucją ruchomości wykonuje komornik, który ma prawo zająć jedynie te przedmioty, które faktycznie należą do dłużnika. Nie wolno mu odebrać rzeczy będących własnością innych osób, chyba że ich właściciele wyrażą dobrowolną zgodę na ich przeznaczenie do licytacji, chcąc w ten sposób wesprzeć osobę zadłużoną.

Jak przebiega egzekucja z ruchomości dłużnika?

W toku egzekucji ruchomości komornik ma prawo wejść do domu lub mieszkania dłużnika w celu wytypowania przedmiotów, które mogą zostać objęte zajęciem. Wybrane rzeczy są oznaczane jako przeznaczone do sprzedaży i mogą obejmować zarówno podstawowe sprzęty domowe, jak pralkę czy lodówkę, jak i elektronikę, komputer lub samochód.

Zdarza się, że zajęte zostaną przedmioty nienależące do dłużnika. W takiej sytuacji właściciel może potwierdzić swoje prawo do rzeczy i tym samym doprowadzić do jej zwolnienia spod zajęcia. Jeżeli jednak chce wspomóc osobę zadłużoną, nie ma obowiązku informowania komornika o stanie własności i może pozwolić, by przedmiot pozostał w wykazie.

Po zakończeniu czynności sporządzany jest protokół, w którym znajduje się lista zajętych ruchomości oraz ich orientacyjna wartość. Kolejnym etapem jest sprzedaż przedmiotów. Możliwa jest dopiero po upływie dwóch tygodni od momentu, gdy zajęcie stanie się prawomocne. Sprzedaż może odbyć się poprzez licytację publiczną, choć przepisy dopuszczają również inne formy zbycia zajętych rzeczy.

Jak przebiega postępowanie egzekucyjne z ruchomości prowadzone przez komornika sądowego?

Licytacja ruchomości pozostaje najczęściej stosowaną metodą sprzedaży przedmiotów zajętych w trakcie egzekucji. To komornik decyduje, czy dany przedmiot trafi na aukcję, a decyzja ta nie wymaga żadnego dodatkowego wniosku ze strony wierzyciela. Na sprzedaż mogą zostać wystawione zarówno rzeczy codziennego użytku, jak i przedmioty o charakterze kolekcjonerskim, historycznym czy artystycznym. Trafiają tam również ruchomości, których nie udało się zbyć w inny sposób.

Zanim dojdzie do licytacji, komornik musi poinformować o jej terminie w oficjalnych ogłoszeniach. Do przeprowadzenia aukcji wystarczy udział jednej osoby. Procedura składa się zwykle z dwóch etapów. Podczas pierwszej licytacji wywoławcza cena wynosi 75% wartości oszacowanej. Jeśli wśród obecnych nie pojawią się oferty, aukcja zostaje zakończona jako bezskuteczna.

Wierzyciel ma wtedy dwa tygodnie na żądanie przeprowadzenia drugiej licytacji, w której cena wywoławcza zostaje obniżona do 50% wartości. Ten etap również może zakończyć się brakiem zainteresowania. W obu przypadkach wierzyciel ma prawo przejąć przedmiot za cenę minimalną. Gdy jednak po drugim podejściu nie skorzysta z tego uprawnienia, komornik umarza postępowanie dotyczące danej ruchomości.

Jakie komornik może zająć ruchomości, które należą do dłużnika?

Co interesujące, przepisy nie zawierają jednoznacznej definicji ruchomości, choć wynika z nich jasno, że nie zaliczają się do niej nieruchomości, takie jak grunty czy lokale. W ramach egzekucji mogą natomiast zostać zajęte różnego rodzaju przedmioty należące do dłużnika, w tym pieniądze, papiery wartościowe, zwierzęta, a nawet określone dobra o charakterze niematerialnym czy naturalne zasoby znajdujące się w jego posiadaniu. Jeśli jednak zajęta zostanie rzecz nienależąca do osoby zadłużonej, fakt ten powinien zostać zgłoszony komornikowi w celu jej zwolnienia spod egzekucji.

Licytacje ruchomości pojawiają się stosunkowo często, zwłaszcza gdy nie ma możliwości zajęcia wynagrodzenia ani środków na rachunku bankowym. Aby uniknąć takiej sytuacji, najważniejsze jest szybkie uświadomienie sobie skali zadłużenia i podjęcie rozmów z wierzycielami w celu ustalenia planu spłaty. Zwłoka działa na niekorzyść dłużnika, ponieważ im dłużej trwa postępowanie, tym trudniej uniknąć dalszych konsekwencji oraz dodatkowych kosztów związanych z egzekucją.