Egzekucja komornicza
Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone przez komornika jedynie wtedy, gdy posiada on wobec dłużnika tytuł wykonawczy, czyli dokument będący tytułem egzekucyjnym, który sąd opatrzył klauzulą wykonalności. Najczęściej takim dokumentem jest wyrok lub nakaz zapłaty wydany przez sąd. Celem egzekucji komorniczej jest sprawne odzyskanie należności, jednak proces ten jest ograniczony przepisami, które mają na celu zapewnienie, że dłużnik nie zostanie całkowicie pozbawiony środków koniecznych do utrzymania.
Kiedy przeprowadzana jest egzekucja komornicza?
Gdy wierzyciel wykorzystał wszelkie możliwości kontaktu i próby polubownego rozwiązania sprawy z osobą zadłużoną nie przyniosły żadnego efektu, pozostaje skorzystanie z drogi sądowej. W tym momencie następuje przejście z windykacji polubownej na windykację sądową. Proces rozpoczyna się działaniami mającymi na celu uzyskanie tytułu wykonawczego, czyli nakazu zapłaty albo wyroku sądu, które będą stanowić podstawę do wszczęcia podstępowania egzekucyjnego.
Procedura ta jest dokładnie określona przepisami prawa. W celu zaangażowania komornika wierzyciel musi mieć tytuł wykonawczy i złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji. Po dopełnieniu tych formalności wyznaczany jest komornik działający przy właściwym sądzie rejonowym. Komornik pełni funkcję urzędnika państwowego, a wszystkie jego działania, prawa i obowiązki są szczegółowo regulowane przez przepisy prawa.
Z czego ściąga się długi w ramach egzekucji komorniczej?
Komornik sądowy może ściągnąć dług z kilku składników majątku dłużnika. W przypadku wynagrodzenia komornik ma obowiązek pozostawić kwotę wolną od zajęcia, co oznacza, że na koncie osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę musi pozostać równowartość minimalnej płacy netto obowiązującej w danym roku. Wyjątek stanowią długi alimentacyjne, gdzie zajęciu może podlegać do 60% wynagrodzenia, niezależnie od zarobków.
Podobne zasady dotyczą emerytur i świadczeń z ZUS. Procent zajęcia zależy od rodzaju długu:
- 25% przy standardowych zaległościach,
- 50% w przypadku długów wobec placówek opiekuńczych,
- 60% w sprawach alimentacyjnych.
Nawet w takich przypadkach komornik musi jednak pozostawić minimalną kwotę emerytury lub renty, która jest ustawowo wolna od zajęcia.
Środki na rachunkach bankowych również mogą być przedmiotem egzekucji komorniczek, a komornik ma prawo sprawdzać wszystkie konta należące do dłużnika, nie tylko te, na które wpływają wynagrodzenia. Egzekucja może także objąć udziały, akcje, obligacje i inne prawa majątkowe.
W przypadku ruchomości komornik dokonuje zajęcia poprzez sporządzenie protokołu, a zajęte przedmioty trafiają na licytacje komornicze, z których dochód przeznaczany jest na spłatę należności. Jeśli mowa o nieruchomościach komornik może zająć mieszkanie, dom lub inny lokal, dokonując wyceny, wpisu do księgi wieczystej i szczegółowego opisu przed licytacją. Sprzedaż nieruchomości również służy pokryciu zaległości dłużnika.
Czego nie obejmuje egzekucja komornicza?
Przedmioty niezbędne do codziennego życia, czyli kuchenka czy komputer używany przez dziecko do nauki, nie podlegają zajęciu komorniczemu. Również rzeczy osobiste, takie jak ubrania o standardowej wartości, pościel, podstawowe zapasy żywności oraz opał są wyłączone z egzekucji komorniczej. Nie jest również zajmowany sprzęt rehabilitacyjny oraz inne przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członków jego rodziny. Pozostają one nienaruszone, nawet jeśli mają wysoką wartość.
Prawo chroni także świadczenia przeznaczone dla osób w szczególnie trudnej sytuacji życiowej. Alimenty, świadczenia wychowawcze, jak „500 Plus”, świadczenia rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe, dodatki dla sierot zupełnych oraz zasiłki dla opiekunów są wyłączone z egzekucji. Te środki uznawane są za szczególnie ważne, ponieważ dotyczą osób najbardziej potrzebujących wsparcia.
Komornik, podobnie jak inni urzędnicy państwowi, działa w określonych godzinach pracy. Nie ma prawa odwiedzać osoby zadłużonej w nocy ani w dowolnych godzinach. Mitem jest możliwość niespodziewanych wizyt o każdej porze, ponieważ wszystkie działania komornika są ściśle regulowane przepisami.