Od kilku lat osoby pobierające emerytury otrzymują dodatkowe świadczenia, określane jako trzynasta i czternasta emerytura. Mają one stanowić dodatkowe wsparcie finansowe dla seniorów oraz osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych lub rentowych. W przypadku zadłużenia pojawia się jednak pytanie, czy dodatkowe wypłaty również mogą zostać objęte egzekucją komorniczą?

Co to jest 13. i 14. emerytura i czy komornik może ją zająć?

Trzynasta i czternasta emerytura korzystają ze szczególnej ochrony przed egzekucją komorniczą. Co do zasady środki z tych świadczeń nie podlegają zajęciu. Odpowiednie oznaczenie przelewu powinno pozwolić bankowi rozpoznać pieniądze jako kwotę wyłączoną spod egzekucji. Mimo tego mogą zdarzyć się pomyłki i czasowa blokada środków.

W przypadku nieprawidłowego zajęcia należy jak najszybciej skontaktować się z komornikiem i wskazać, że zajęta kwota pochodzi z trzynastej lub czternastej emerytury. Jeżeli pieniądze nie trafiły jeszcze do wierzyciela, możliwe jest ich zwolnienie spod zajęcia i zwrot na rachunek. Gdy interwencja nie przyniesie rezultatu, można rozważyć skargę na czynności komornika albo zwrócić się do prezesa właściwego sądu rejonowego o objęcie postępowania nadzorem.

W przypadku nieprawidłowego zajęcia środków warto również zgłosić sprawę bankowi i złożyć reklamację. Bank powinien sprawdzić, czy przelew z tytułu dodatkowego świadczenia został prawidłowo rozpoznany oraz czy doszło do błędnego objęcia pieniędzy egzekucją.

Po potwierdzeniu pomyłki możliwy jest zwrot niesłusznie zajętej kwoty. Zarówno trzynasta, jak i czternasta emerytura podlegają ochronie przed egzekucją komorniczą, dlatego środki z tych świadczeń nie powinny zostać przekazane na poczet zadłużenia.

Czy komornik może zająć zwykłą emeryturę w 2026?

Zwykła emerytura, w przeciwieństwie do trzynastej i czternastej emerytury, może podlegać egzekucji komorniczej. Zakres potrącenia zależy przede wszystkim od rodzaju zobowiązania. Przy długach z tytułu kredytów, pożyczek czy nieopłaconych rachunków potrącenie może wynieść maksymalnie 25% emerytury brutto. Pozostała część świadczenia służy zaspokojeniu bieżących potrzeb seniora.

Wyższy limit obowiązuje przy egzekucji alimentów. W takim przypadku potrącenie może sięgnąć 60% emerytury, a do dyspozycji emeryta pozostaje 40% świadczenia.

Odrębne zasady dotyczą niektórych należności publicznoprawnych oraz egzekucji karnej. W przypadku takich zobowiązań potrącenie może wynieść do 50% emerytury. Zakres egzekucji zależy zatem od rodzaju długu oraz przepisów właściwych dla konkretnego świadczenia.

Jaka jest kwota wolna od zajęcia komorniczego w 2026 roku?

Przepisy przewidują określone kwoty wolne od zajęcia, dzięki którym część emerytury lub renty musi pozostać do dyspozycji seniora. Wysokość tej ochrony zależy od rodzaju egzekwowanej należności. Od 1 marca 2026 r. przy zwykłych długach cywilnoprawnych kwota wolna od zajęcia wynosi 1 401,57 zł.

Przy opłatach za pobyt w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym ochrona obejmuje 339,76 zł. W przypadku zaliczkowo wypłaconych świadczeń, nienależnie pobranych świadczeń ZUS, dodatków i zasiłków kwota wolna wynosi 1 121,28 zł. Przy należnościach alimentacyjnych oraz świadczeniach z funduszu alimentacyjnego seniorowi musi pozostać co najmniej 849,42 zł. Dla pozostałych należności egzekwowanych, w tym kosztów pobytu w placówkach opiekuńczych, kwota wolna wynosi 1 401,57 zł.

Skala zadłużenia wśród seniorów również jest znacząca. Według przytoczonych danych GUS osoby w wieku emerytalnym stanowią około 20% mieszkańców Polski, czyli 7,39 mln osób. Z danych KRD wynika natomiast, że około 271,5 tys. seniorów ma zaległości finansowe na łączną kwotę przekraczającą 5 mld zł. Średnie zadłużenie jednej osoby wynosi około 18,7 tys. zł.