W prawie cywilnym funkcjonuje pojęcie odsetek ustawowych, które ma istotne znaczenie zarówno w relacjach gospodarczych, jak i w postępowaniach egzekucyjnych. Ich wysokość wyliczana jest na podstawie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego, do której dodaje się odpowiednio określoną wartość procentową. Gdy dochodzi do opóźnienia w spełnieniu zobowiązania, stosowane są wyższe stawki – ich celem jest przeciwdziałanie zwlekaniu w regulowaniu należności. 

Czy i jak komornik nalicza odsetki podczas egzekucji komorniczej?

W ramach egzekucji komorniczej sposób naliczania odsetek opiera się na danych zawartych we wniosku złożonym przez wierzyciela oraz treści tytułu wykonawczego. Działania komornika w tym zakresie nie zawsze są wolne od pomyłek. Może to prowadzić do nieprawidłowości wpływających na sytuację stron postępowania. Właściwe określenie rodzaju oraz wysokości odsetek wpływa bezpośrednio na rozliczenia między wierzycielem a dłużnikiem. Z tego względu zaleca się uważne analizowanie dokumentów związanych z egzekucją oraz korzystanie z pomocy specjalistów, ponieważ pozwala to ograniczyć ryzyko błędów w ustaleniach finansowych.

Jakie są rodzaje odsetek w postępowaniu egzekucyjnym?

Odsetki ustawowe dotyczą naliczania opłat od kapitału pochodzącego z takich źródeł jak pożyczka, kredyt lub inne zobowiązanie pieniężne. W sytuacji, gdy strony nie określą wysokości odsetek w zawartej umowie, stosowane są stawki przewidziane przepisami prawa. Możliwe jest samodzielne ustalenie wysokości odsetek w ramach zawartego porozumienia, o ile nie przekracza to dopuszczalnych limitów określonych przez obowiązujące regulacje. Wysokość ustawowych odsetek ogłaszana jest przez odpowiedni organ administracji i publikowana w oficjalnych źródłach. Zgodnie z aktualnym stanem prawnym, od 5 października 2023 roku wysokość roczna tych odsetek została ustalona na poziomie 9,25%.

Odsetki naliczane z powodu nieterminowego spełnienia świadczenia pieniężnego służą zrekompensowaniu negatywnych skutków opóźnień w zapłacie. Stosuje się je od dnia, w którym należność powinna zostać uregulowana, aż do momentu dokonania płatności. Ich wysokość może zostać ustalona w umowie przez strony, przy zachowaniu ograniczeń wynikających z przepisów prawa. Jeżeli nie ustalono jej odrębnie, stosuje się zasady zawarte w Kodeksie cywilnym, według których wysokość tych odsetek oblicza się na podstawie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego powiększonej o 5,5 punktu procentowego. Od 6 października 2023 roku obowiązuje stawka w wysokości 11,75% rocznie. Rozwiązanie to znajduje zastosowanie w sytuacjach wymagających uregulowania należności po wyznaczonym terminie, w tym także przy wykonywaniu wyroków sądowych.

Wysokość odsetek ustalana w ramach umów cywilnoprawnych może dotyczyć zarówno wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, jak i sytuacji wynikających z opóźnień w regulowaniu zobowiązań. Strony mają możliwość określenia ich poziomu, jednak przepisy przewidują granice, których nie można przekroczyć. W przypadku odsetek kapitałowych obowiązuje limit równy dwukrotności stawki ustawowej, a dla opóźnień – dwukrotność stawki naliczanej w razie zwłoki. Obecnie, w odniesieniu do pierwszej kategorii, maksymalna wysokość wynosi 18,5% rocznie, natomiast dla drugiej – 23,5%. W praktyce tego rodzaju zapisy muszą być zgodne zarówno z ustaleniami stron, jak i regulacjami przewidzianymi w obowiązującym prawie.

Jak komornik nalicza odsetki?

Naliczanie odsetek przez komornika opiera się na informacjach zawartych w tytule wykonawczym, który stanowi podstawę prowadzenia egzekucji. Wysokość i rodzaj odsetek wynikają bezpośrednio z treści tego dokumentu, dlatego nie mogą być dowolnie modyfikowane. We wniosku egzekucyjnym należy precyzyjnie określić, jakiego typu odsetki mają zostać naliczone, od jakiej daty oraz w jakim zakresie. Komornik kontynuuje naliczanie odsetek aż do całkowitego uregulowania należności, jeżeli zostało to przewidziane w orzeczeniu lub innym dokumencie stanowiącym podstawę egzekucji. W przypadku zmian stóp procentowych w trakcie postępowania, stosowane są aktualne stawki obowiązujące w danym okresie, co wpływa na ostateczną wysokość zadłużenia.

O czym powinien wiedzieć wierzyciel i dłużnik?

W trakcie postępowania egzekucyjnego konieczne jest precyzyjne sformułowanie żądań dotyczących odsetek, w tym wskazanie ich rodzaju, wysokości oraz momentu rozpoczęcia naliczania. W przypadku zmian w wysokości stóp procentowych przydatne okazuje się przekazanie aktualnych danych organowi prowadzącemu egzekucję. Zalecane jest również regularne monitorowanie działań komornika, zwłaszcza w dłuższych postępowaniach, aby upewnić się, że stosowane są właściwe stawki i obowiązujące przepisy. Przeczytaj także nasz artykuł: Jak wybrać dobrego komornika?

Osoba zadłużona ma możliwość uzyskania szczegółowych danych od komornika na temat naliczonych odsetek. Warto zweryfikować, czy obliczenia odpowiadają treści tytułu wykonawczego oraz obowiązującym stawkom. Szybsza spłata zobowiązania wpływa na ograniczenie dalszego narastania należności wynikających z odsetek.