Zabezpieczenie roszczenia służy ochronie interesów wierzyciela jeszcze przed zakończeniem sprawy sądowej. W określonych sytuacjach pozwala zabezpieczyć majątek dłużnika przed jego sprzedażą, przekazaniem lub innym sposobem rozporządzenia. Takie rozwiązanie zwiększa szanse na późniejsze wyegzekwowanie należności.

Co to jest zabezpieczenie roszczenia przez komornika?

Postępowanie zabezpieczające służy ochronie praw wierzyciela jeszcze przed zakończeniem sprawy sądowej i uzyskaniem tytułu wykonawczego. Jego zastosowanie ma ograniczyć ryzyko, że dłużnik rozporządzi swoim majątkiem w sposób, który utrudni lub uniemożliwi późniejsze odzyskanie należności. W ramach takiego postępowania komornik sądowy wykonuje postanowienia wydane przez sąd i podejmuje czynności określone w zastosowanym sposobie zabezpieczenia.

Jakie są sposoby zabezpieczenia roszczenia?

Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego zakres zabezpieczenia roszczenia pieniężnego wynika z treści postanowienia wydanego przez sąd. Komornik realizuje wskazany w nim sposób zabezpieczenia i podejmuje czynności odpowiednie do rodzaju majątku dłużnika. W praktyce wykorzystuje się systemy teleinformatyczne, które umożliwiają szybkie przekazanie informacji o dokonanym zajęciu oraz objęcie określonych składników majątku ochroną.

Jedną z najczęściej stosowanych form jest zajęcie rachunku bankowego. W tym celu wykorzystywany jest system OGNIVO, za którego pośrednictwem możliwe jest ustalenie informacji o rachunkach dłużnika oraz przekazanie bankowi zawiadomienia o zajęciu. Zabezpieczenie może obejmować środki zgromadzone w bankach komercyjnych oraz spółdzielczych.

Przeczytaj także: Co to jest OGNIVO i jak działa?

Zabezpieczenie może także dotyczyć wynagrodzenia za pracę lub innych wierzytelności przysługujących dłużnikowi. W takim przypadku odpowiedni podmiot, na przykład pracodawca albo kontrahent, otrzymuje zawiadomienie o zajęciu i przekazuje wskazane kwoty na rachunek depozytowy komornika lub sądu, zgodnie z treścią postanowienia.

Kolejną możliwością jest zajęcie ruchomości należących do dłużnika. Zabezpieczenie może objąć między innymi samochody, maszyny, urządzenia oraz inne wartościowe przedmioty. W zależności od decyzji sądu określone rzeczy mogą zostać oddane pod dozór, co ogranicza możliwość ich sprzedaży lub innego rozporządzenia nimi w czasie trwania postępowania. W przypadku nieruchomości zabezpieczenie może przybrać formę wpisu odpowiedniego ostrzeżenia w księdze wieczystej albo ustanowienia hipoteki przymusowej. 

Wniosek o wykonanie zabezpieczenia roszczenia

Do rozpoczęcia czynności zabezpieczających potrzebny jest wniosek wierzyciela skierowany do kancelarii komorniczej oraz odpis postanowienia sądu z klauzulą wykonalności. We wniosku należy dokładnie określić zakres zabezpieczenia oraz wskazać sposoby, które mają zostać zastosowane w odniesieniu do majątku dłużnika. Treść wniosku powinna odpowiadać zakresowi zabezpieczenia określonemu przez sąd.

Realizacja zabezpieczenia roszczenia pieniężnego wiąże się z kosztami, których wysokość zależy od rodzaju wykonanych czynności oraz wartości dochodzonej należności. Wierzyciel może zostać zobowiązany do uiszczenia opłaty stosunkowej, której wysokość w określonych przypadkach wynosi 5% wartości roszczenia. Koszty te mogą następnie podlegać rozliczeniu w ramach kosztów postępowania.

W toku sprawy mogą pojawić się także wydatki związane z czynnościami komornika. Dotyczy to między innymi opłat za zapytania do systemów i rejestrów, takich jak OGNIVO, CEPiK czy elektroniczne księgi wieczyste, a także kosztów korespondencji oraz przejazdów poza kancelarię. Wierzyciel może zostać zobowiązany do uiszczenia odpowiednich zaliczek na pokrycie tych wydatków.

Zabezpieczenie obowiązuje przez okres określony przepisami oraz treścią postanowienia sądu. W zależności od przebiegu sprawy może ono trwać do czasu zakończenia postępowania głównego albo wszczęcia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego. Po uzyskaniu wyroku z klauzulą wykonalności dalsze czynności mogą odbywać się już w ramach właściwego postępowania egzekucyjnego.

Kiedy komornik wykonuje zabezpieczenie roszczenia?

Wykonanie zabezpieczenia przez komornika następuje na podstawie wniosku złożonego przez wierzyciela oraz odpowiedniego postanowienia sądu. Zakres czynności zależy od sposobu zabezpieczenia wskazanego w orzeczeniu. Może ono obejmować między innymi wynagrodzenie za pracę, środki zgromadzone na rachunku bankowym, ruchomości, wierzytelności oraz inne prawa majątkowe należące do dłużnika.

Samo zabezpieczenie należności pieniężnej nie prowadzi jeszcze do wypłaty środków na rzecz wierzyciela. Kwoty objęte zabezpieczeniem trafiają na rachunek depozytowy komornika albo sądu, zgodnie z zasadami określonymi dla danego rodzaju zabezpieczenia. Ich przekazanie wierzycielowi może nastąpić dopiero po spełnieniu warunków przewidzianych w przepisach.

Przeczytaj także: Jakie są prawa dłużnika i komornika?

W jakim celu zabezpiecza się swoje roszczenia?

Zabezpieczenie roszczenia jest rozwiązaniem przewidzianym w Kodeksie postępowania cywilnego, które służy ochronie możliwości wykonania przyszłego orzeczenia. W ramach zabezpieczenia określone składniki majątku dłużnika mogą zostać objęte zajęciem do wysokości odpowiadającej dochodzonej należności. Takie działanie ogranicza ryzyko, że sytuacja majątkowa dłużnika utrudni późniejsze odzyskanie pieniędzy.

Uzyskanie zabezpieczenia wymaga spełnienia określonych warunków formalnych. Jednym z podstawowych jest złożenie wniosku o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego. We wniosku należy wskazać roszczenie, sposób jego zabezpieczenia oraz okoliczności uzasadniające potrzebę zastosowania takiego rozwiązania.